Basisschool De Schakel Woerden

De overgang van groep 2 naar 3

Inleiding

De overgang van kinderen van groep 2 naar 3 is een stap die, net als ieder ander moment van overgang, zorgvuldig genomen moet worden. Het bijzondere van dit moment heeft een aantal redenen:

    • Wanneer een kind 4 jaar wordt gaat het naar school; dit vindt dus op elk moment in het schooljaar plaats.
    • Wij kiezen er bewust voor om de kleuters in een heterogene groep 1/2 onderwijs te geven. Voor de ontwikkeling van de kinderen vinden wij dit een goede keuze. Op het eind van leerjaar 2 hebben echter niet alle kinderen even lang onderwijs gevolgd.
    • De wet op het primair onderwijs spreekt van het aanbieden van een onvertraagde ontwikkeling binnen een tijdvak van acht jaar; gevolg is, dat kleuters, die geboren zijn tussen augustus en januari, in principe doorgaan naar groep 3. Gebeurt dit niet, dan spreken wij van een verlengde kleuterperiode.
    • De ontwikkeling van het jonge kind is niet altijd even makkelijk te meten.

 

Wij erkennen het unieke van elk kind. Met dit document willen wij het belang en recht van het kind op de beste aansluiting bij de onderwijsbehoefte onderstrepen. Bij de beslissing over de overgang van 2 naar 3 zal in het bijzonder gekeken worden naar de werkhouding, inclusief de cognitieve ontwikkeling en de concentratie (spanningboog) van het kind (zie de bijlage). Op deze manier streven wij naar een transparante, brede en zo objectief mogelijke procedure. Ons streven is om kleuters door te laten gaan naar groep 3 op grond van observaties van alle ontwikkelingsgebieden, aangevuld met objectieve toetsgegevens. In dit document worden de stappen besproken, die wij volgen, indien een kind mogelijk in aanmerking komt voor een verlengde kleuterperiode. Daarnaast worden de beslissingsaspecten, die tot de kleuterverlenging hebben geleid, toegelicht. Wij vinden het belangrijk, dat ouders voortdurend betrokken worden en op de hoogte zijn van de te nemen stappen. Wij willen benadrukken, dat de genoemde beslissingsaspecten in grote lijnen het beeld bepalen, maar dat er uiteraard per individueel kind gekeken wordt naar het ‘totaalplaatje’ van dit kind. Dit document en ook de bijlage zijn ondersteunend bedoeld en zeker niet voorschrijvend. Kinderen met een moeilijke wenperiode of kinderen die door omstandigheden geen soepel eerste jaar hebben doorlopen, verdienen allereerst onze steun en worden niet afgerekend op de resultaten. Daarnaast kan een extra jaar kleuteren ook heel positief zijn. Uit ervaring is bekend, dat het voor een aantal kinderen juist goed en prettig is om de tijd te krijgen om zich in hun eigen tempo te kunnen ontwikkelen. Zo kunnen zij zich beter voorbereiden op de in aantal en complexiteit toenemende ontwikkelingstaken op o.a. cognitief en sociaal-emotioneel gebied. De ouders worden o.a.via de schoolgids en / of informatieavond geïnformeerd over deze procedure.

overgang 2-3

De te nemen stappen en overwegingen bij de overgang van groep 2 naar 3.

De leerkracht volgt deze stappen om te komen tot een goed besluit. Alle stappen worden in overleg met de Intern Begeleider en ouders genomen en vastgelegd in Parnassys, het kindvolgsysteem.

  1. 1. Welke kinderen kunnen in aanmerking komen voor een 
        verlengde kleuterperiode
    .
  2. In oktober worden leerlingen van groep 2 geselecteerd die in aanmerking kunnen komen voor een verlengde kleuterperiode. Wij maken hierbij gebruik van de resultaten van alle geplande toetsen. De kinderen worden d.m.v. observaties (GOVK en Zien!) gevolgd. Daarnaast wordt het gedrag tijdens de toets geobserveerd en vastgelegd. Welbevinden, betrokkenheid en de beslissingsaspecten (bijlage 1) zijn onze uitgangspunten. Ouders worden hier tijdens of vóór de 1e ouderavond van op de hoogte gesteld.

    Resultaat: de kinderen, die mogelijk in aanmerking komen voor een verlengde kleuterperiode zijn in beeld.

     

  3. Ouders informeren en betrekken. (januari groep 2)
  4. Leerkracht en Intern Begeleider stellen ouders op de hoogte van de overweging voor een mogelijk verlengde kleuterperiode en de procedure die we hiervoor gaan volgen. Het is van belang tijdens dit gesprek relevante informatie van de ouders te verkrijgen, zoals stand van zaken en bijzondere omstandigheden thuis, zodat deze meegewogen kunnen worden. 

    Resultaat: de ouders zijn geïnformeerd, betrokken en in de gelegenheid gesteld hun mening te geven.

  5. Verzamelen van informatie. (januari/maart)
  6. Uitdiepen van de beslissingsaspecten die wij al in oktober/november gehanteerd en voorgesteld hebben. Ook aspecten rond veiligheid in de groep en het contact met de leerkracht (voorwaarde om tot leren te komen) worden vastgesteld.

    Resultaat: informatie m.b.t. zoveel mogelijk aspecten van de beslissingsprocedure. (bijlage 2)

    Daarnaast wordt de rol van de leerkracht besproken. 

  7. Bepalen van de “leerbaarheid”. (januari/ april)
  8. Er wordt een handelingsplan opgesteld om de ontwikkelingspunten van het kind te verbeteren. Dit kunnen punten zijn rond cognitieve gebieden, sociaal-emotionele ontwikkeling, werkhouding en/of concentratie. Ouders worden hierbij betrokken. Tevens wordt de hulp die de ouders thuis kunnen geven, besproken.

     Resultaat: er is in beeld gebracht in hoeverre het kind leerbaar is en ontvankelijk voor extra stimulering.

  9. Evaluatie en verder onderzoek (april)
  10. De extra hulp wordt geëvalueerd, de vooruitgang in kaart gebracht en de leerbaarheid vastgesteld. Eventueel volgt een leervoorwaarden onderzoek door de Intern Begeleider.

     Resultaat: bij twijfel geeft een extra instrument als een leervoorwaarden onderzoek meer informatie over de leerbaarheid / niveau van het kind

  11. van de nieuwe groep 2 en 3 in kaart brengen. (maart/april)
  12. Verzamelen van gegevens rondom de toekomstige groep 2 en 3. Aandacht voor: groepsgrootte, samenstelling, werkwijze, tijd voor extra ondersteuning, aantal zorgleerlingen, gezinsomstandigheden enz. 

    Resultaat: duidelijkheid over welk aanbod en/of begeleiding in beide groepen mogelijk is. 

  13. De beslissing. (uiterlijk eind mei)
  14. In welke groep is het kind het best op zijn plaats. Het besluit wordt genomen in samenspraak met de ouders. Centraal staat de vraag: Wat is het beste voor het kind?

    Resultaat: er wordt in samenspraak met alle betrokkenen een weloverwogen besluit genomen. 

  15. Handelingsplan. (aanvang nieuwe schooljaar)
  16. Een handelingsplan, dat aansluit op de specifieke onderwijsbehoeften en ontwikkelpunten van het kind in groep 2 of 3. Dit wordt opgeslagen in Parnassys.

     Resultaat: het onderwijs sluit aan bij de specifieke behoefte van het kind


Eventuele andere te nemen (tussen)stappen

    • De Schoolbegeleidingsdienst MHR wordt om advies gevraagd. Eventueel gevolgd door een observatie en/of onderzoek. (maart / april)
    • Het kind wordt met de leerkracht van groep 3 besproken.
    • Er wordt goed bekeken wat een extra kleuterjaar biedt boven bijvoorbeeld doubleren in groep 3 of 4. Hierbij zijn niet alleen cognitieve vaardigheden in beeld, maar ook sociaal-emotionele aspecten.

    Wanneer ouders en school niet op één lijn zitten, volgt eerst een gesprek in het bijzijn van de directeur. De eindbeslissing ligt bij de school.

    Dit document is met het team doorgesproken en maakt deel uit van ons schoolbeleid. Het is in samenwerking met de medezeggenschapsraad van de school tot stand gekomen. Daarnaast is onze schoolbegeleidingsdienst MHR geraadpleegd.


                                                                                                                                     Bijlage

     

    Toelichting bij de beslissingsaspecten

    Bij het beantwoorden van de vraag of een kind over kan gaan naar groep 3 hanteren wij een lijst met beslissingsaspecten. De genoemde beslissingsaspecten bepalen in grote lijnen het beeld, maar er moet uiteraard per individueel kind gekeken worden naar het ‘totaalplaatje’ van dit kind. De beslissingsaspecten zijn ondersteunend bedoeld en zeker niet voorschrijvend. We houden ook rekening met omgevingsfactoren, zoals: leerkrachtgedrag en leerkrachtvaardigheden, de groepssamenstelling en de interactie tussen kinderen en de leerkracht.

    Zonder met een uitputtende lijst te willen komen, geven wij hier onder aan waar de lijst met de beslissingsaspecten uit voortgekomen is: 

    • kernactiviteiten van de kinderen
      - spelactiviteiten
      - constructieve en beeldende activiteiten
      - gespreksactiviteiten
      - lees-schrijfactiviteiten
      - reken-wiskunde activiteiten

    • werkhouding van de kinderen
      - werkmotivatie
      - werktempo
      - taakgerichtheid
      - diepteconcentratie
      - zelfstandig werken
      - zelfvertrouwen bij het werken

    • sociaal-emotionele ontwikkeling van de kinderen
      - contact-initiatief met medeleerlingen
      - samenspelen
      - beweeglijkheid
      - regelgedrag
      - welbevinden
      - conflictfrequentie
      - contact-initiatief met de leerkracht

     

    Hieruit hebben wij de volgende lijst met beslissingsaspecten samengesteld:


    Beslissingsaspecten

    met betrekking tot de overgang van groep 2 naar groep 3

     

    Naam:          ……………………………

    Geb. datum: ……………………………

    Leerkracht:   ……………………………

    Groep:          …………………        

                                                                                                        

     

                                                                                                           Datum:

     

     

     

     

    Score

    + - ±

    Score

    + - ±

    1.

    Gedrag tijdens klassikale activiteiten (actief meedoen, zich aangesproken voelen)

     

     

    2

    Werkhouding (zelfstandig kunnen werken, doorwerken, concentratie, zelf oordeel kunnen geven)

     

     

    3

    Motivatie voor werken (naast spelen)

     

     

    4

    Werkverzorging (niveau tekenwerk, verzorging knip- en plakwerk)

     

     

    5

    Zin hebben in leren lezen en/of taal-leesvoorwaarden beheersen(reeks van 4 woorden na kunnen zeggen, klankverschillen horen, eindrijm, eerste en laatste klank isoleren, auditieve synthese, woord van drie letters nastempelen, enige letterkennis)

     

     

    6

    Rekenvoorwaarden (synchroon tellen, resultatief tellen, getalbegrip t/m 5, rekenbegrippen)

     

     

    7

    Zelfvertrouwen

     

     

    8

    Weerbaarheid/zelfredzaamheid

     

     

    9

    Sociale omgang met andere kinderen

     

     

    10

    Taalontwikkeling

     

     

    11

    Motorisch ontwikkelingsniveau

     

     

    12

    Omstandigheden in groep 2 of 3 volgend jaar gerelateerd aan dit kind

     

     

    13

    Leeftijd van het kind

     

     

    14

    Uiterlijke lichamelijke ontwikkeling

     

     

     

    0 Ouders geïnformeerd (stap 1)                  op: ……………………… (datum)

     

    0 Plan met ouders besproken (stap 2 en 4) op: ……………………..

     

    0 Beslissing (stap 7)                                   op: ………………………

     

    0 Besluit met ouders besproken                 op: ………………………

                                                                                                                      

     

     

© 2017 de Schakel - Realisatie Buro210