Basisschool De Schakel Woerden

Cultuureducatieplan

1.         Inleiding

1.1       Achtergrond van onze school, de Schakel

Onze school, KBS De Schakel, staat in Woerden. Dit is een stad van ruim dertigduizend inwoners. Onze school is gevestigd in het Staatsliedenkwartier, tevens ons voedingsgebied.

Het aantal leerlingen op onze school bedraagt nu ongeveer 225 kinderen. Deze zijn verdeeld over acht groepen.

De ouders van onze school vormen een afspiegeling van de bevolking in bovengenoemde wijken en hebben over het algemeen een hoge opleiding.

Onze school is een katholieke school, maar kinderen met een andere levensovertuiging zijn van harte welkom.

 

1.2       Doel van dit plan

Kunsteducatie maakt deel uit van het leergebied kunstzinnige oriëntatie. Met dit cultuureducatieplan willen wij een logische integratie van dit leergebied in ons onderwijsaanbod. Wij willen meer structuur in onze cultuureducatie en ons meer bewust zijn van de raakvlakken binnen ons aanbod op school. Daarnaast bekijken wij hoe wij optimaal gebruik kunnen maken van de culturele omgeving en van ons culturele erfgoed.

Wij beschrijven de huidige situatie, waar wij naar toe willen werken, wat wij al doen en ons plan van aanpak. Met regelmaat verwijzen wij naar andere documenten van onze school. Deze zijn terug te vinden op onze website: http://www.deschakelwoerden.nl.

 

1.3       Werkwijze en opzet van dit plan

Het cultuureducatiebeleidsplan wordt in eerste instantie geschreven door de cultuurcoördinator in samenwerking met de directie. Als het plan in concept klaar is, wordt het besproken in het team en wordt het beleidsplan, na goedkeuring van de Medezeggenschapsraad, vastgesteld. De teamleden wordt onder andere gevraagd om de vragenlijsten in te vullen en het beleidsplan te beoordelen. De schrijvers van het plan worden ondersteund door een consulent van Kunst Centraal. Aan de hand van hun ervaringen zal het plan getoetst en eventueel bijgesteld worden. In een aantal bijeenkomsten wordt er over de inhoud van het plan gesproken en leren wij kritisch kijken naar de huidige situatie van onze school en leren wij kijken naar wat wij echt zouden willen en hoe wij dit zouden kunnen bereiken. Indien nodig zullen wij literatuur raadplegen om tot een goede inhoud van het plan te komen. Dit kan literatuur van Kunst Centraal zijn, van de bibliotheek of van Internet.

cultuur2.         Huidige situatie

2.1       Inleiding

In dit hoofdstuk verwijzen wij naar de missie en visie van onze school en analyseren wij de vragenlijsten die door de leerkrachten zijn ingevuld. Ons nieuwe schoolplan 11-15 verwijst naar dit cultuureducatieplan.

 

2.2       De visie en missie van onze school.

De missie en visie van onze school zijn op (de website van) de school te vinden in de volgende documenten:

Schoolplan De Schakel 2015-2019

Identiteit van De Schakel en burgerschap

Schooljaargids De Schakel

 

Leren gaat het beste in een omgeving waar de leerlingen zich thuis voelen. Wij zetten ons in voor het versterken en verbeteren van het schoolklimaat. Wij hebben leerkrachten die het verschil voor de kinderen willen maken. Studiedagen, het werken met moderne methoden en hulpmiddelen helpen de leerkrachten hierbij.

 

2.3       Onze visie op de cultuureducatie

Het doel van KBS De Schakel is kwalitatief goed onderwijs te geven. Ons onderwijs richt zich op de cognitieve en de persoonlijke ontwikkeling van kinderen. Cultuureducatie is onderdeel van ons onderwijs. Soms is kunsteducatie een middel, soms een doel.

 

Onze cultuureducatie richt zich op de volgende onderdelen:

  • overdracht,
  • kennis maken,
  • kennis verwerven,
  • verwonderen,
  • interactie en vaardigheden

 

Door middel van cultuureducatie maken kinderen kennis met kunstzinnige en culturele aspecten in hun leefwereld en met aspecten van cultureel erfgoed.

 

Voorbeelden van cultuureducatie op onze school zijn:

  • disciplines uit de kerndoelen (bijv. taal, spel, geschiedenis)
  • vakgebieden (bijv. muziek, handvaardigheid)
  • schoolproject
  • kinderboekenweek
  • vieringen
  • musical

2.4       Onze tijdsbesteding voor cultuureducatie

Voor het bereiken van de kerndoelen op het gebied van de cultuureducatie werken wij met de methoden ‘Moet je doen’ en ‘Uit de kunst’. Daarnaast maken wij jaarlijks een keuze uit het aanbod van de Stichting voor Kunstzinnige Vorming (KUVO) in Woerden. Ieder schooljaar werken wij gedurende 4-5 weken met de hele school aan een thema op het gebied van kunst. Met enige regelmaat houden wij gezamenlijke vieringen op school. In ons weekrooster hebben wij onderstaande uren gereserveerd:

 

Groep

1

2

3

4

5

6

7

8

Kunstzinnige oriëntatie

1,75

2,25

2,00

2,00

2,50

2,50

2,50

2,50

 

2.5       Analyse vragenlijsten leerkrachten

De vragenlijsten zijn ingevuld door de leerkrachten van onze school, de cultuurcoördinator en de directie. Hieruit kwamen de volgende zaken naar voren:

 

Integratie van cultuureducatie bij andere vakken.

Het merendeel van de leerkrachten vindt dat er "soms" aandacht wordt besteed aan:

  • literaire vorming tijdens het taalonderwijs
  • drama en theater
  • dans
  • viering waarin groepen bij toerbeurt zich presenteren.

 

Samenwerking.

  • Op het terrein van de lesvoorbereiding/uitwisselen lessen wordt binnen de onderbouw goed samengewerkt. De andere groepen geven aan dat men graag gebruik maakt van de sterke punten van de collega’s.
  • Extern wordt vooral gebruik gemaakt van lesmaterialen van de KUVO.
  • Het bezoek van kunstenaars in de klas komt soms voor.
  • Het bezoek aan musea, filmhuis en theater scoren hoog bij groep 7 en 8
  • Ouders assisteren incidenteel bij kunstzinnige lessen, maar zijn voornamelijk betrokken bij het vervoer.

 

Methodes.

  • Er wordt gebruik gemaakt van methodes voor muziek en beeldende vorming. Op deze punten is er dus al een doorgaande lijn.
  • Groep 1-4 geeft aan dat er een doorgaande lijn is bij audiovisueel, beeldend, cultureel erfgoed, dans, drama, literatuur en muziek.

 

Kerndoelen.

De drie kerndoelen van de kunstzinnige oriëntatie worden door alle leerkrachten van belang geacht. Gebrek aan tijd wordt genoemd als belemmerende factor.

 

Materie, vorm en betekenis.

Wij vinden het binnen onze lessen cultuureducatie "veel tot redelijk" belangrijk dat kinderen kennis maken met materie, met vorm, met de betekenis van kunst en cultuur, dat ze leren re- en productief en receptief te zijn; evenals reflectie en presentatie. Reflectie en presentatie wordt door 7 en 8 als een beetje belangrijk beschouwd.

 

Culturele omgeving

Alle groepen maken "soms tot vaak" gebruik van:

  • De bibliotheek
  • De kerk
  • Natuur- en Milieu Educatie
  • Theater
  • Museum

Alle leerkrachten vinden het belangrijk dat de leerlingen kennismaken met en waardering krijgen voor de culturele omgeving.

cultuur2

 

 

 

 

 

Deskundigheid van de leerkrachten.

Het team heeft veel affiniteit met de volgende onderdelen:

  • beeldende vorming, muziek, dans en drama

En in iets mindere mate met:

  • cultureel erfgoed en literatuur

Wij achten ons redelijk goed in staat om de volgende vakken te geven:

  • beeldend, muziek, cultureel erfgoed, dans, drama

Wij achten ons iets minder in staat bij de vakken:

  • audiovisueel, literatuur

 

3.         Sterkte en zwakte analyse.

 

Als wij aan de hand van onderstaand schema kijken naar de inhoudelijke aspecten in relatie tot de randvoorwaarden, kunnen wij concluderen dat er veel mogelijkheden zijn om de ambities van de school te vervullen.

Er zal gezocht moeten worden naar een evenwichtige verdeling van de uren die in een week/schooljaar beschikbaar zijn.

Het team kan en wil zich indien nodig scholen. Er is voldoende affiniteit met cultuureducatie.

De leerkrachten staan open voor andere organisatievormen waardoor het mogelijk is om op een goede manier van ieders sterke kanten gebruik te maken.

Veel organisatorische zaken m.b.t. het kunstaanbod worden geregeld door de KUVO.

Er worden voldoende financiële middelen vrijgemaakt voor het organiseren van activiteiten.

 

In het schema geven wij de onderdelen aan waarop wij hebben gelet en waarop wij eventuele maatregelen nemen:

cultuur educatieplan

 

 

4.         De toekomstige situatie

4.1       Inleiding

In dit hoofdstuk beschrijven wij de visie op cultuureducatie van onze school.

Het uitgangspunt hierbij is de door de school vastgestelde waarden, de visie en onze missie. Deze zijn terug te vinden in ons schoolplan 15-19. Wij gebruiken de resultaten van de vragenlijsten en de sterkte en zwakte analyse.

4.2       Onze kernwaarden, missie en visie

Wij hebben onze kernwaarden, missie en visie in onze schooljaargids en schoolplan 15-19 beschreven. 

4.3       Integratie van onze cultuureducatie

Het motto voor alle scholen van de SKSWW luidt: Passie voor leren! In onze visie worden alle kwaliteiten van kinderen ontwikkeld. Cultuureducatie is middel en doel bij:

  • Ons taalonderwijs
  • Oriëntatie op jezelf en de wereld
  • Omgaan met kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong
  • Identiteit en burgerschap
  • Lichamelijk opvoeding

 

Kinderen leren reflecteren op elkaar en op elkaars werk. Ze leren van opbouwende kritiek. Het is een spel van geven en ontvangen. Kinderen leren respect hebben voor materialen (materiaalkennis) en leren diverse technieken cq vaardigheden aan. Dit laatste gaat wat ons betreft verder dan het alleen maar ervaren van materiaal. Daarnaast streven wij er met onze cultuureducatie naar om te leren denken buiten kaders op verschillende terreinen (doorbreken van denkgewoontes).

 

4.4       Samenwerking: intern en extern

Bij de methode “Moet je doen“ (muziek) wordt wel eens samengewerkt tussen verschillende groepen. Wij makenechter vaker gebruik van de expertise van de verschillende collega’s. Graag maken wij gebruik van de deskundigheid van ouders: in de vorm van assistentie bij de lessen of gebruik makend van hun deskundigheid. De school werkt zo veel mogelijk samen met culturele instellingen en maakt daarbij gebruik van de aanwezige expertise en faciliteiten. Hierbij valt te denken aan: de KUVO in Woerden, Kunst Centraal in Bunnik en Landschap erfgoed Utrecht. Wij willen, wanneer dit in ons programma past, graag gebruik maken van de expertise van beeldende kunstenaars onder meer voor kunstbeschouwing. Binnen onze stichting SKSWW leren wij van en met elkaar.

 

4.5       De kerndoelen

De twee methodes “Moet je doen“ en "Uit de kunst" waarborgen de doorgaande leerlijn op de gebieden muziek en beeldende vorming. Het vernieuwen van de methode voor cultuureducatie staat gepland voor 2014. Wekelijks staan muziek, dans/drama en beeldende vorming op het programma. Wij volgen het cultuurmenu van de KUVO. Wij nemen incidenteel deel aan projecten, voorstellingen of excursies.

Met het invoeren van het cultuurbeleidsplan streven wij er naar dat alle kinderen de kerndoelen behalen. Deze zijn:

  • De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en te communiceren.
  • De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren.
  • De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van het
    culturele erfgoed

 

4.6       Werken volgens het model Kunsteducatie

Kunsteducatie richt zich op:

  • Materie (o.a. materiaal en technieken)
  • Vorm (o.a. zelf en bespreken van kunstwerken)
  • Betekenis (o.a. gevoelens uitdrukken en binnen de context of omgeving)

 

Manieren waarop kinderen met kunsteducatie omgaan:

  • Reflectie (kinderen vinden iets van wat ze zien)
  • Presentatie (kinderen tonen hun resultaat, voeren het uit)
  • Receptie (kinderen leren kijken, luisteren naar kunst)
  • (Re-)productie (het zelf maken)


Wij streven er naar onze lessen volgens het model kunsteducatie te gaan geven.

Onder kunst en cultuureducatie verstaan wij alle vormen van educatie waarbij cultuur of kunst als doel of middel wordt ingezet. Met dit model willen wij hieraan nog meer gestructureerd aandacht besteden. De leerlingen doen kennis op van creatieve processen, ze leren uitingen van anderen waarderen, ze krijgen oog voor kunst en kunstzinnigheid en ontwikkelen hun smaak op kunstzinnig gebied.

Het onderwijs in beeldende vorming (tekenen en handvaardigheid) is er op gericht, dat de leerlingen plezier beleven aan het vorm geven van hun wereld, op bepaalde manieren leren kijken naar de omgeving en vaardigheden en technieken aanleren. De leerlingen leren om eigen antwoorden te geven en eigen oplossingen te bedenken. De evaluatie van een werkstuk is een belangrijk onderdeel van de les, hierdoor leren kinderen kritisch te zijn over het eigen werk en het werk van anderen.

Het onderwijs in muziek is er op gericht, dat de leerlingen kennis, inzicht en vaardigheden verwerven, om muziek te beluisteren, te beoefenen, om met elkaar over muziek te kunnen praten en op muziek te bewegen.

 

kunsteducatie

4.7       De culturele omgeving van onze kinderen

Kinderen zijn bekend met en maken gebruik van hun culturele omgeving. Zij maken kennis met of maken uitstapjes naar instellingen, oudheidkundige zaken en personen uit onze omgeving.

Kinderen hebben respect en waardering voor de culturele uitingen van hun eigen leeromgeving en voelen zich daarmee verbonden.

 

4.8       Pedagogische en didactische oriëntatie

Cultuureducatie wordt aangeboden per groep, waarbinnen de leerlingen differentiëren naar inzet, mogelijkheden en resultaat. Leerlingen zijn medeverantwoordelijk voor hun eigen leerproces.

Op het gebied van muziek, beeldende vorming en kunst en cultuur wordt een duidelijke structuur gewaarborgd door de methode die wij gaan aanschaffen in 2013.

Wij zijn voortdurend op zoek naar integratie van onze cultuureducatie binnen ons onderwijsaanbod. Wij denken hierbij o.a. aan burgerschap, didactische aanpak (meervoudige intelligentie), geschiedenis (cultureel erfgoed), taal (literatuur en drama), lichamelijke opvoeding (dans), wereldoriëntatie (audiovisueel), ICT (audiovisueel) en techniek.

cultuur4

4.9       Tijdsbesteding en organisatie

Er bestaat op onze school een goed evenwicht tussen de leervakken en de culturele vakken. Leerkrachten leren de samenhang zien met andere vakken. Er blijft ruimte voor incidentele zaken als kerstviering, musical, vieringen, kinderboekweek en ons jaarlijks kunstproject in januari.

4.10     Onze kunsteducatie heeft de komende jaren aandacht voor:
Muziek
- luisteren, spelen, zingen en bewegen
- kennis, inzicht, vaardigheden
- taal van muziek en eigen mogelijkheden
- muziek stijlen
- samen over praten en maken, reflecteren

Dans
- dans stijlen
- bewegingsmogelijkheden ontdekken
- als uitingsmiddel
- reflectie

Literaire vorming
- taal om uit te drukken, te begrijpen, kennis en plezier
- vertellingen, proza, poëzie, bespreken van boeken

Beeldende vorming
- 2 en 3 dimensionale werken
- materiaalkennis en kennis van technieken
- op waarde schatten van de omgeving en het werk van anderen

Audiovisuele vorming
- multimedia
- invloed van massamedia
- ICT

Erfgoededucatie
- gewoontes, gebruiken, rituelen, tradities
- kennis van de leefomgeving
- monumenten, landschappen, vondsten

 

4.11     Deskundigheid team

Bij het bedenken en uitvoeren van activiteiten binnen de cultuureducatie maken wij gebruik van de kwaliteiten van de teamleden.

Binnen het door de school vastgestelde scholingsplan maken wij ruimte voor deskundigheidsbevordering.

Wij hebben een cultuurcoördinator die richting geeft aan het cultuureducatiebeleid op onze school.

 

4.12     Faciliteiten en financiën ten behoeve van cultuureducatie

De faciliteiten en functionele presentatieruimte zijn toereikend voor de culturele activiteiten en lessen die op school plaats vinden.

Er is voldoende materiaal om lessen cultuureducatie te geven.

Voor de financiering van de activiteiten zal geld worden vrijgemaakt vanuit de reguliere gelden.

Wensen worden zoveel als mogelijk gehonoreerd.


5.         Plan van aanpak

Ons cultuureducatieplan loopt parallel aan ons schoolplan 11-15. Hieronder geven wij aan waar wij verbeterpunten zien, wat willen bereiken en met welke middelen.

 

ZOEKVELD

RESULTAATGEBIED

INDICATOREN

FINANCIERING

Integratie cultuureducatie

 

 

Cultuureducatie is op natuurlijke wijze geïntegreerd in de overige vakken.

Er is een totaaloverzicht van culturele activiteiten in het betreffende schooljaar.

 

Wij werken met een jaarkalender.

Wij zoeken naar en maken gebruik van een leerlingvolgsysteem dat recht doet aan de meervoudige intelligentie.

Scholingsplan

Samenwerking

Gebruik van de talenten van onze teamleden.

Gebruik maken van externen.

Jaarlijks bespreken wij ons reflectiegedrag. Wij nemen deel aan het aanbod van o.a. KUVO.

 

Formatieplan en overige personeelskosten

Methodes en doorgaande leerlijnen

Kerndoelen nastreven voor alle kinderen. Afspraken over het aanbod per leerjaar.

In 2013 gaan wij een nieuwe methode voor cultuureducatie aanschaffen.

Londovergoeding voor onderwijsleerpakket

Model kunsteducatie

Werken volgens het model zoals beschreven in hoofdstuk 4.6 van dit document.

Alle leerkrachten zijn bekend met het model kunsteducatie en zijn in staat het aanbod te koppelen aan het model en/of  een onderdeel uit het model te vertalen naar een bepaalde activiteit.

 

Scholingsplan

Tijdsbesteding

Lesroosters

Op het rooster is tijd vrijgemaakt voor alle onderdelen van het cultuuraanbod. In het jaaroverzicht van elke groep zijn de overige activiteiten zoals kunstconfrontaties en excursies in het kader van cultureel erfgoed opgenomen.

 

Materiële instandhouding

Organisatie

Wij werken met een leerstof jaarklassensysteem met incidentele gezamenlijke momenten.

Er wordt gebruik gemaakt van de deskundigheid van de verschillende leerkrachten. Desgewenst worden lessen onderling gewisseld.

 

Formatieplan

Financiën

Er is voor de leerkrachten voldoende facilitering rond cultuureducatie.

 

De faciliteiten zijn aangepast aan de toekomstige behoeften.

De beschikbare materialen en bronnenboeken zijn up-to-date en van goede kwaliteit.

 

De subsidie voor cultuureducatie, de vaste londovergoeding en een aanvulling van de oudervereniging.

 

 

6.         Tot slot

In de provincie Utrecht hebben inmiddels 300 scholen onder begeleiding van Kunst Centraal en in samenwerking met Landschap Erfgoed Utrecht een beleidsplan voor cultuureducatie geschreven. Dit plan is een nadere uitwerking van ons schoolplan 11-15.

 

Bij het maken van dit plan is tegelijk een aantal prettige en zinvolle bijeenkomsten van de cursus ‘Goed Plan’ gevolgd door de directie en de kunstcoördinator van onze school. Deze cursus wordt georganiseerd door Kunst Centraal.

 

Wij hopen met dit plan aan te geven dat wij het belangrijk vinden, dat onze kinderen op de Schakel op een verantwoorde manier met cultuureducatie in aanraking komen en dat cultuureducatie geïntegreerd is in ons totale onderwijsaanbod. Daarnaast willen wij voor de leerkrachten de werkdruk verlichten en het werkplezier verhogen. Onze dank gaat uit naar onze partners, die ons geholpen hebben bij het schrijven van dit plan.

© 2017 de Schakel - Realisatie Buro210